Asya kıtasının en geniş kapsamlı güvenlik ve diyalog platformu olan Asya’da Etkileşim ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı’nın (CICA) 7. Zirvesi, Azerbaycan’ın ev sahipliğinde Bakü’de gerçekleştirildi.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı temsilen katıldığı zirvede, iklim değişikliğiyle mücadeleden bölgesel bağlantısallık projelerine, İsrail’in Gazze’deki saldırılarından yapay zekâ etiğine kadar kritik açıklamalarda bulundu.
“Güvensizlik Çok Taraflı Eylemin Önündeki En Büyük Engeldir”
Zirvede yaptığı konuşmada uluslararası alanda artan krizlerin yarattığı belirsizliklere dikkat çeken Bakan Fidan, birlikte hareket etmenin önündeki en büyük engelin uluslararası aktörler arasındaki güvensizlik olduğunu vurguladı:
“Günümüzün artan krizleri uluslararası arenada belirsizlik yaratıyor. Ortak zorluklarımıza kolektif çözümler bulmak her zamankinden daha önemli. Çözüm olarak önceliğimiz, bölgesel sahiplenmeye dayalı iş birliğini geliştirerek karşılıklı güveni pekiştirecek bir diyalog kültürü oluşturmaktır. Türkiye, bu zirvenin iklim adaleti, sürdürülebilir kalkınma ve insan merkezli dönüşümü güçlendirmek için önemli bir fırsat olmasını arzulamaktadır.”
Gazze Uyarısı: “İsrail Kalıcı Barışın Önündeki En Büyük Engeldir”
İsrail’in Gazze’deki soykırımını sürdürdüğünü ve insani yardımları engelleyerek Filistin halkını ağır koşullara mahkûm ettiğini belirten Fidan, iki devletli çözüm temelinde adil ve kalıcı bir barışın şart olduğunu ifade etti. Fidan, Batı Şeria’da yasa dışı yerleşimci terörünü teşvik eden ve ilhak politikalarını ilerleten İsrail üzerindeki uluslararası baskının artırılması gerektiğini yineledi.
“Orta Koridor ve Kuşak-Yol Uyumlaştırılmalı”
CICA çatısı altında ticaret, dijitalleşme, teknoloji ve enerji alanlarında atılacak ortak adımların önemine işaret eden Hakan Fidan, Türkiye’nin öncülük ettiği Orta Koridor ve Kalkınma Yolu projelerinin bölgesel istikrar ve refah üreten boyutunu altını çizdi. Fidan, Orta Koridor Girişimi ile Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’nin uyumlaştırılmasının ekonomik iş birliğini güçlendireceğini dile getirdi.
Fidan ayrıca, Türkiye’nin COP31’in ev sahibi ve başkanı olarak iklim değişikliğinin kırılgan bölgeler üzerindeki olumsuz etkilerini bertaraf etmede öncü rol üstlenmeyi sürdüreceğini belirtti.
Zirveden Öne Çıkan Sonuçlar: Bakü Deklarasyonu ve Laos’un Üyeliği
Azerbaycan’ın “Asya’da Daha Güçlü CICA, Bağlantısallık, Dijitalleşme ve Sürdürülebilir Kalkınma” temasıyla yürüttüğü dönem başkanlığında düzenlenen zirvede tarihi kararlar alındı:
Bakü Deklarasyonu: Zirvenin ana siyasi belgesi olarak kabul edilen deklarasyon; Azerbaycan’ın CICA dönem başkanlığını takdir ederken; uluslararası düzen, askeri-siyasi ve çevresel risklerle mücadele, medeniyetler arası diyalog ve yapay zekânın fırsat ile risklerine özel vurgu yaptı.
İş Güvenliği Deklarasyonu: İnsan yaşamına verilen öncelik ve iş sağlığı-güvenliği yönetim kapasitelerinin artırılmasını hedefleyen ayrı bir ortak açıklama kabul edildi.
Yeni Üye Laos: Laos’un CICA üyelik süreçleri ve yeni katılımcı statüsü ilan edilerek örgütün kapsayıcılığı artırıldı.
CICA ve Türkiye’nin Üstlendiği Kritik Rol
Asya kıtasının %90’ını ve dünya nüfusunun yarısından fazlasını kapsayan 28 üye ülkeli CICA; askeri-siyasi, ekonomik, insani, çevresel ve yeni tehditler olmak üzere 5 temel boyutta faaliyet gösteriyor.
Kurucu üyelerden biri olan ve 2010-2014 yıllarında dönem başkanlığını yürüten Türkiye, CICA bünyesinde “Yeni Sınamalar ve Tehditler” alanının koordinatörlüğünü, terörle mücadele ve KOBİ’lerin geliştirilmesi gibi alanların ise eş koordinatörlüğünü üstlenerek teşkilatın küresel görünürlüğüne katkı sunmaya devam ediyor.
