Türk Devletleri Teşkilatı (bundan böyle TDT olarak anılacaktır) Devlet Başkanları Gayriresmi Zirvesi, Kazakistan Cumhuriyeti’nin girişimi üzerine 15 Mayıs 2026 tarihinde “Türk Dünyası’nın Manevî Başkenti” Türkistan’da “Yapay Zekâ ve Dijital Kalkınma” temasıyla düzenlenmiştir. Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Kasım Cömert Tokayev’in başkanlık ettiği Zirveye, Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev, Kırgız Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Sadır Caparov, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan, Özbekistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Şevket Mirziyoyev, DBK belgeleri uyarınca Gözlemci olarak katılan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Tufan Erhürman ve TDT Genel Sekreteri Sayın Kubanıçbek Ömüraliyev katılmıştır.
Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları,
Türk halklarının dünya medeniyetine yaptığı önemli katkıları ve Türk devletlerinin ortak tarih, dil, kültür, gelenekler ve değerler aracılığıyla küresel ekonominin dijital geleceğinin şekillenmesinde üstlendiği artan rolü vurgulayarak;
Gelişmekte olan teknolojiler, yenilikçilik ve dijital dönüşüm alanlarında işbirliğinin geliştirilmesinin önemini vurgulayan tarihi Nahçıvan Anlaşması, Türk Dünyası 2040 Vizyonu, Türk Dünyası Şartı, Astana Bildirisi ve TDT 2022-2026 Stratejisi’nin ilkelerine, hedeflerine ve ruhuna olan sarsılmaz bağlılıklarını bir kez daha teyit ederek;
7 Ekim 2025 tarihinde “Bölgesel Barış ve Güvenlik” temasıyla düzenlenen Gebele Zirvesi’nin başarılı bir şekilde gerçekleştirilmesini takdir ederek;
Azerbaycan Cumhuriyeti’nin mevcut Başkanlığına ve başkanlık dönemi boyunca belirlenen önceliklere desteklerini ifade ederek ve Teşkilat’ın Üye Devletler arasında etkili bir işbirliği platformu olarak daha da güçlenmesine Azerbaycan Başkanlığının katkı sağlayacağına olan güvenlerini dile getirerek;
7 Mart 2026 tarihinde İstanbul’da ve 18 Nisan 2026 tarihinde 5. Antalya Diplomasi Forumu marjında düzenlenen TDT Dışişleri Bakanları Konseyi Gayriresmi Toplantılarını başlatması ve başarıyla yürütmesi nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti’ni tebrik ederek; Gebele Bildirisi’nde de vurgulandığı üzere bu tür toplantıların daha sık bir şekilde sürdürülmesinin önemine dikkat çekerken, söz konusu toplantıların sonuçlarını memnuniyetle karşılayarak;
Kazakistan Cumhuriyeti’nin, dijital ortamda vatandaşların haklarının korunmasına yönelik normları pekiştiren, dijital çağın getirdiği modern sınamaların üstesinden gelme konusunda Kazakistan’ın kararlılığını yansıtan ve gelecekteki kalkınma için sürdürülebilir bir yasal temel oluşturan Yeni Anayasa’yı kabul etmesini memnuniyetle karşılayarak;
Yenilikçilik, yatırım ve ülkenin dijital dönüşüm gündemine anlamlı bir katkı olarak, Alatau Şehri’ne özgün bir hukuki ve mali çerçeveye sahip hızlandırılmış kalkınma bölgesi statüsü tanıyan Alatau Şehri’nin Özel Statüsü Hakkında Anayasa Kanunu’nun kabul edildiğini kaydederek;
Kazakistan’da 2026 yılının Dijitalleşme ve Yapay Zekâ Yılı ilan edilmesini memnuniyetle karşılayarak; 27 Mart 2026 tarihinde Çimkent’te düzenlenen “Dijital Kazakistan Forumu”nun, Kazakistan’ın dijital kalkınma gündemini ilerletmek için önemli bir platform olarak başarılı bir şekilde düzenlenmesini takdirle karşılayarak;
Türk Dünyası’nda teknolojik işbirliği ve dijital bağlantısallığın güçlendirilmesine beraberce katkıda bulunan Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşması’nın (DEPA) ve Türk Büyük Dil Modeli’nin Geliştirilmesine İlişkin Mutabakat Zaptı’nın imzalanmasını ve Dijital İpek Yolu Projesi’nin devam eden uygulanmasını da ayrıca takdir ederek;
Küresel dijital dönüşümün ilerletilmesi, uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesi ve kapsayıcı ve sürdürülebilir dijital kalkınmanın teşvik edilmesine yönelik önemli bir katkı olarak, 17–28 Kasım 2025 tarihlerinde Bakü’de düzenlenen Uluslararası Telekomünikasyon Birliği Dünya Telekomünikasyon Kalkınma Konferansı’nın (WTDC-25) başarılı bir şekilde düzenlenmesini takdir ederek;
“Türk Dünyası’nın Manevî Başkenti” Türkistan şehrinin, Türk halklarının birliği ve ileriye dönük vizyonunun bir sembolü olarak taşıdığı tarihsel ve manevî önemini ve yapay zekâ ve dijital kalkınmanın dönüştürücü gücünün Türk Dünyası’nın refahı ve rekabetçiliği için kullanılmasına odaklanan bu Gayriresmi Zirveye ev sahipliği yapma rolünü tanıyarak;
Yapay zekâ ve dijital teknolojilerin, ekonomik entegrasyon, sürdürülebilir kalkınma, yenilikçilik, kamu hizmetlerinin iyileştirilmesi ve Türk kültürel mirasının korunması için stratejik itici güçler olduğunun ve etik yönetişim, siber güvenlik ve veri koruma gibi sınamaların üstesinden gelinmesi için eşgüdümlü eylem gerektiğinin altını çizerek;
Uluslararası en iyi uygulamalar ve Türk dayanışması doğrultusunda dayanıklı dijital ekosistemler oluşturmak, insan odaklı ve etik yapay zekâyı teşvik etmek, ortak altyapı geliştirmek ve insan sermayesini güçlendirmek için Türk Devletleri arasında çok taraflı işbirliğinin artırılması ihtiyacını vurgulayarak;
Kırgız Cumhuriyeti’nin 31 Ağustos – 6 Eylül 2026 tarihlerinde 6. Dünya Göçebe Oyunları’na ev sahipliği yapma yönündeki küresel girişimine desteklerini yineleyerek ve Üye Devletleri ve Gözlemcileri bu önemli uluslararası etkinliğe faal olarak katılmaya teşvik ederek; ayrıca, Türk halklarının kültürel mirası ve geleneksel sporlarının korunması, tanıtımı ve uluslararası alanda yaygınlaştırılmasına yönelik dijital araçları destekleyerek;
Taşkent’te İslam Medeniyeti Merkezi’nin faaliyete geçmesini memnuniyetle karşılayarak ve bu merkezin, İslam dünyasının bilimsel ve kültürel mirasının korunması, araştırılması ve tanıtılmasının yanı sıra yenilikçilik, eğitim ve bilgi paylaşımının teşvik edilmesinde yapay zekâ, etkileşimli teknolojiler ve dijital çözümlerin uygulanmasına yönelik modern bir platform olarak üstlendiği rolü vurgulayarak;
- Türk Dünyası için yapay zekâ ve dijital dönüşümün stratejik önceliğini teyit ettiklerini ve yenilikçilik, ekonomik büyüme ve kapsayıcı refahı teşvik etmek amacıyla TDT çerçevesi içinde bu alanlarda kapsamlı çok taraflı işbirliğini derinleştirmeyi taahhüt ettiklerini;
- Yatırımcılara yönelik hizmetleri kolaylaştırmak, güvenilir veriler sağlamak ve bölgesel yatırım fırsatlarının görünürlüğünü artırmak amacıyla tasarlanmış dijital platformların geliştirilmesini desteklediklerini;
- Azerbaycan Cumhuriyeti’nde düzenlenen Gebele Zirvesi sırasında Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Kasım Cömert Tokayev tarafından “TDT Dijital Yenilikçilik Merkezi” ve “Siber Güvenlik Konseyi”nin kurulmasına ilişkin sunulan önerileri memnuniyetle karşıladıklarını; TDT Sekretaryası ile eşgüdüm içinde bu girişimleri ve olası işbirliği usullerini daha ayrıntılı olarak ele almaları yönünde Üye Devletlerin ilgili yetkili makamlarına talimat verdiklerini;
- TDT çerçevesi içinde, yenilikçiliği teşvik etmeyi, dijital girişimciliği desteklemeyi ve yeni teknolojiler alanında işbirliğini güçlendirmeyi amaçlayan kapsamlı bir “Yapay Zekâ ve Yaratıcı Ekonomi Projeleri Yol Haritası”nın geliştirilmesi ve kabul edilmesi girişimini not ettiklerini;
- “Dijital Türk Dünyası” Konseptinin, TDT bölgesinde dijital entegrasyonu, yenilikçilik ekosistemlerini, veriye dayalı işbirliğini ve yapay zekâ ile ileri teknolojiler alanındaki pratik ortak çalışmayı ilerletmek için kapsamlı bir çerçeve olarak benimsenmesinin önemini vurguladıklarını;
- Kırgız Cumhuriyeti ve Kazakistan Cumhuriyeti Dijital Kanunları’nın 2026 yılında yürürlüğe girmesini, Özbekistan Cumhuriyeti’nde 2030’a Kadar Yapay Zeka Teknolojilerinin Geliştirilmesine İlişkin Strateji’nin kabul edilmesini, Azerbaycan Cumhuriyeti 2025-2028 Yapay Zeka Stratejisi’nin kabul edilmesini ve Azerbaycan Cumhuriyeti’nde 2026–2028 Yılları için Dijital Gelişimin Hızlandırılmasına İlişkin Eylem Planının onaylanmasını, ayrıca Türkiye’nin geniş bir paydaş katılımıyla 2026 sonrası dönem için yeni yapay zeka vizyonunu geliştirme çabalarını ve Türkiye Cumhuriyeti Siber Güvenlik Başkanlığı’nın kurulmasını memnuniyetle karşıladıklarını; bunları TDT Üye Devletlerinin dijital dönüşümünün ilerlemesine ve dijital düzenlemelerinin iyileştirilmesine önemli katkılar olarak değerlendirdiklerini;
- Azerbaycan Cumhuriyeti’nde Yapay Zekâ Merkezi ve Yapay Zekâ Akademisi’nin kurulmasının yanı sıra yüksek performanslı bilgi işlem altyapısının oluşturulmasını takdir ettiklerini;
- Kültürlerarası iletişimi kolaylaştırmak, Türk dillerini korumak ve zenginleştirmek, eğitim platformlarını geliştirmek, sağlık teknolojilerini iyileştirmek ve ekonomik entegrasyonu teşvik etmek amacıyla, Türkiye Cumhuriyeti’nin girişimiyle, Türk Büyük Dil Modeli’nin ve ilgili yapay zekâ araçlarının daha da geliştirilmesini ve uygulanmasını desteklediklerini;
- Azerbaycan Cumhuriyeti’nde ilk yapay zekâ tabanlı hukuk farkındalığı platformunun hayata geçirilmesini ve ilk ulusal büyük dil modelinin geliştirilmesini büyük bir memnuniyetle karşıladıklarını;
- Birlikte çalışma ve bölgesel dijital bağlantısallığı güçlendirme amacıyla, Dijital İpek Yolu Projesi’nin ve yüksek hızlı bağlantı, yüksek performanslı bilgi işlem, veri merkezleri, bulut altyapısı ve yeni nesil ağlar gibi ilgili dijital altyapı projelerinin desteklenmesini teşvik ettiklerini;
- TDT Üye Devletleri Ulaştırma Bakanlıkları arasında 23 Nisan 2026 tarihinde Bişkek’te “e-CMR”nin Uygulanmasına İlişkin Mutabakat Zaptı’nın imzalanmasını memnuniyetle karşıladıklarını; sınır ötesi elektronik belge teatisini geliştirmek ve dijital hizmetlere olan güveni artırmak amacıyla hazırlanan, Kırgız tarafının başlattığı, Türk Devletleri Teşkilatı Üye Devletleri Arasında Elektronik Dijital İmzaların Karşılıklı Tanınmasına İlişkin Anlaşma taslağının değerlendirilmesini sonuçlandırmaları için Üye Devletlerin ilgili makamlarını teşvik ettiklerini;
- e-İzin (e-Permit) sisteminin tam olarak devreye alınmasını memnuniyetle karşıladıklarını ve sınır ötesi belgeleme işlemlerini kolaylaştırmak, idari engelleri azaltmak, gerçek zamanlı kargo takibini sağlamak ve Hazar Geçişli Uluslararası Doğu-Batı Orta Koridoru boyunca yük hareketlerinin verimliliğini ve şeffaflığını artırmak amacıyla, Üye Devletlerin e-İzin (e-Permit), e-CMR ve e-devlet bilgi sistemlerini de içeren Ulusal Tek Pencere sisteminin entegrasyonunu desteklediklerini;
- Uluslararası yük taşımacılığı işlemlerini kolaylaştırmak amacıyla, 1975 tarihli TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesi’nin (TIR Sözleşmesi) Ek 11’de belirtilen eTIR prosedürünün daha da yaygınlaştırılmasının önemini vurguladıklarını; gerekli teknik ve hukuki çalışmaların bir an önce tamamlanmasına yönelik iradelerini teyit ettiklerini;
- Üye Devletlerin yetkili makamları, sınır kurumları ve nakliye işletmecileri arasında, usulsüz durumlar, belge uyuşmazlıkları ve kargo gecikmeleri dahil olmak üzere yük taşımacılığıyla ilgili sorunların hızlı bir şekilde çözülmesini sağlamak üzere Birleşik Destek Sisteminin kurulmasını teşvik ettiklerini;
- Azerbaycan Cumhuriyeti’nde düzenlenen Gebele Zirvesi sırasında Özbekistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Şevket Mirziyoyev tarafından “Türk Yeşil Koridorları” elektronik sisteminin devreye alınması ve bir “Yeşil Dönüşüm Konsorsiyumu” kurulmasına ilişkin sunulan önerileri memnuniyetle karşıladıklarını; TDT Sekretaryası ile eşgüdüm içinde bu girişimleri ve olası işbirliği usullerini daha ayrıntılı olarak ele almaları yönünde Üye Devletlerin ilgili yetkili makamlarına talimat verdiklerini;
- Özellikle gençlere, kadınlara ve bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) alanlarına odaklanarak, düzenli eğitim platformları, teknoloji, havacılık ve uzay festivalleri ile değişim programlarının düzenlenmesi de dahil olmak üzere, dijital okuryazarlık, yapay zekâ eğitimi, beceri geliştirme ve yetenek hareketliliği konularında ortak programlar aracılığıyla, insan sermayesinin geliştirilmesinde işbirliğinin yoğunlaştırılması çağrısında bulunduklarını;
- Özbekistan’ın, 2026 yılının Ekim ayında Taşkent’te “Türk Bilim ve Yenilikçilik Günleri” düzenlenme önerisini memnuniyetle karşıladıklarını; ve Türk Dünyasında bilimsel işbirliği ve yenilikçilik kapasitesini güçlendirmek amacıyla ortak araştırma destek programlarının geliştirilmesini teşvik ettiklerini;
- Türk Devletlerinde tarımda dijital dönüşümü geliştirmenin önemini vurguladıklarını ve Türk Dünyası’nda verimliliği, sürdürülebilirliği ve gıda güvenliğini artırmak amacıyla, 25 Haziran 2025 tarihinde Bişkek’te kabul edilen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Tarımsal İşbirliği Stratejik Yol Haritası’nda öngörüldüğü üzere, tarım sektöründe dijital teknolojilerin kullanımının yaygınlaştırılması konusunda işbirliğinin güçlendirilmesi çağrısında bulunduklarını;
- Dış uzay faaliyetleri alanında işbirliğinin artan önemini kabul ettiklerini ve bunu, teknolojik ortaklıkları güçlendirme, bilimsel ve insan kaynakları potansiyelini geliştirme ve TDT Üye Devletleri arasındaki işbirliği ve entegrasyonu derinleştirmeyi amaçlayan ortak girişimler yoluyla, TDT Üye Devletleri arasındaki işbirliğinin öncelikli alanlarından biri olarak belirlediklerini;
- Etkili çok taraflı işbirliğinin somut bir örneği olarak, TDT çerçevesinde bilimsel bir nano-uydu sınıfı uzay aracı olan CubeSat-12U’nun geliştirilmesi ve yer testlerine yönelik devam eden ortak projeyi memnuniyetle karşıladıklarını;
- Yapay zekâ ve dijital teknolojiler alanında Türk Devletleri arasında TURKPA aracılığı dahil olmak üzere bir yasal çerçevenin uyumlaştırılmasına yönelik çabaları, güçlendirdiklerini;
- Bakü’de 28 Ekim 2025 tarihinde Birinci Uluslararası Yapay Zekâ Etiği Konferansı’nın düzenlenmesi, Bakü Devlet Üniversitesi’nde Yapay Zekâ Etiği Bölümü’nün kurulması, “Türk Dillerinde Bilgi Teknolojisi ve Yapay Zekâ Terimleri Sözlüğü”nün yayınlanması ve devam eden “Ulusal Kimlik ve Kültürel Mirasın Aktarımı: Yapay Zekâya Uygun (YZ’ye Hazır) Türk Dünyası Kitaplarından Derlenen Bir Değer Atlası” projesi gibi yapay zekâ ve dijital kalkınma alanında Türk Akademisi’nin girişimlerini ve faaliyetlerini memnuniyetle karşıladıklarını;
- Türk Kültür ve Miras Vakfı’nın (TKMV), somut ve somut olmayan Türk kültürel mirası kataloğunun müteakip baskılarının yanı sıra, QR kodları dahil dijitalleştirme özellikleri içeren ilk ciltleri 3-4 Kasım 2025 tarihlerinde Semerkant’ta düzenlenen 43. UNESCO Genel Konferansı kapsamında başarıyla tanıtılan Folklor Antolojisi’nin geliştirilmesine yönelik çabalarını desteklediklerini;
- Hive’nin “2026 Yılı Türk Dünyası Gençlik Başkenti” olarak seçilmesini memnuniyetle karşıladıklarını ve bunun yapay zekâ, dijital yenilikçilik ve Türk halklarının ortak kültürel ve tarihi mirasının korunması alanlarında gençlerin katılımını teşvik etmedeki rolünü vurguladıklarını;
- TKMV tarafından Türk halkları, tarihleri, kültürleri ve güncel yaşamları hakkındaki bilgileri sistematik hale getirmeyi ve dijital ansiklopedi, multimedya kütüphanesi, eğitim kaynakları, etkileşimli hizmetler ile multimedya arşivi de dahil olmak üzere yapay zekâ teknolojilerini bir araya getiren tek bir dijital alan oluşturmayı amaçlayan “Türk Mirası” dijital platformunun kurulmasını memnuniyetle karşıladıklarını;
- Almatı’da BM Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu’nun (UNESCAP) himayesinde Sürdürülebilir Kalkınma için Dijital Çözümler Merkezi’nin kurulmasına yönelik devam eden süreci büyük bir takdirle karşıladıklarını ve sürdürülebilir kalkınma için dijital çözümlerin paylaşımını ve uygulanmasını teşvik etmek amacıyla anılan Merkez ile faal bir işbirliği içinde olunması gerektiğini vurgulayarak, Merkezin bölgesel işbirliğini güçlendirme ve dijital yenilikçiliği ilerletme açısından önemini kabul ettiklerini;
- 21 Kasım 2025 tarihinde Azerbaycan’da kurulan Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) Bölgesel Hızlandırma Merkezi’ni memnuniyetle karşıladıklarını; ve Merkezin temel amacının bölgede ve ötesinde yenilikçilik ve girişimcilik potansiyelini güçlendirmek, ekosistemler arası işbirliğini teşvik etmek ve dijital dönüşümü hızlandırmak olduğunu vurgularken, Azerbaycan’da ve daha geniş bölgede dijital yenilikçiliği teşvik etme, yeni girişim ekosistemlerini destekleme ve dijital dönüşümü ilerletme açısından önemini kabul ettiklerini;
- Bilim, teknoloji ve yenilikçiliğin (BTY) sürdürülebilir kalkınmanın teşvik edilmesinde oynadığı elzem rolü ve en az gelişmiş ülkeler (EAGÜ’ler) ile dünyanın geri kalanı arasındaki teknolojik uçurumu gidermeye yönelik acil ihtiyacı kabul ettiklerini; BM En Az Gelişmiş Ülkeler İçin Teknoloji Bankası’na (UNTBLDC) sağladığı sürekli destekten dolayı ev sahibi ülke Türkiye’yi takdir ettiklerini ve Üye Devletler ile Gözlemcileri UNTBLDC’yi desteklemeye ve onunla işbirliği yapmaya teşvik ettiklerini;
- Kapsayıcı, dayanıklı ve çevresel açıdan sürdürülebilir şehirler ve toplulukların geliştirilmesi için kentsel planlamanın yanı sıra, dijital teknolojiler, yenilikçi çözümler ve veriye dayalı yaklaşımların kullanımı da dahil olmak üzere, sürdürülebilir kentsel ve mekânsal gelişimin stratejik önemini kabul ettiklerini; ve 17-22 Mayıs 2026 tarihlerinde Azerbaycan Cumhuriyeti’nde “Herkes İçin Konut: Güvenli ve Dayanıklı Kentler ve Topluluklar” temasıyla düzenlenecek olan Dünya Kentler Forumu’nun on üçüncü oturumuna (WUF13) aktif katılımlarını teyit ettiklerini;
- Türk Dünyası 2040 Vizyonu doğrultusunda, mekânsal planlama, afet risk yönetimi, iklim değişikliğine uyum, emisyon ve kirlilik izleme, biyolojik çeşitliliğin korunması, kaynak verimliliği ile kritik kentsel ve tarımsal sistemlerin dayanıklılığını desteklemek üzere yüksek kaliteli sanal modellerden yararlanarak, yapay zekâ ve/veya nesnelerin interneti (IoT) destekli Dijital İkizlerin sürdürülebilir kalkınma için stratejik araçlar olarak kullanılmasını teşvik ettiklerini;
- Üye Devletler arasında veri değişimi, akıllı tarım çözümleri ve kanıta dayalı politika oluşturma için birleştirilmiş bir mekanizma olarak TDT Dijital Tarım Veri Platformu’nun geliştirilmesini ve faaliyete geçirilmesini desteklediklerini;
- “Hammaddeler – İşleme – Bilim ve Teknoloji – Nihai Ürünler” değer zinciri yaklaşımına dayalı olarak, kritik mineraller alanında eşgüdümlü bir işbirliği programının geliştirilmesini teşvik ettiklerini;
- Üye Devletler arasında sınai işbirliğini, değer zinciri entegrasyonunu ve teknolojik gelişmeyi güçlendirmeyi amaçlayan bir Türk Sınai İttifakı kurulması girişimini memnuniyetle karşıladıklarını;
- TDT Sanayi, Bilim, Teknoloji ve Yenilikçilik İşbirliği Eylem Planında da belirtildiği üzere, endüstrilerde yapay zekânın güvenilir ve sorumlu bir şekilde kullanılması için politika ve deneyimlerin kesintisiz paylaşımının kolaylaştırılması yoluyla, Endüstriyel Üretimde Yapay Zekâ ve Dijital Dönüşüm girişimlerinin faal ve koordineli bir şekilde hayata geçirilmesinin öneminin altını çizdiklerini;
- TDT Üye Devletlerinin ulusal turizm platformlarına ve dijital hizmetlerine erişimi kolaylaştırmanın yanı sıra, ortak turizm ürünlerini tanıtmak ve TDT içinde turist akışını sürdürülebilir bir şekilde artırmak amacıyla bilgi ve en iyi uygulamaların paylaşımını teşvik ederek turizm sektöründe dijital işbirliğini desteklediklerini;
- Üye Devletler ve Gözlemciler arasında modern sağlık hizmetlerine eşit erişimi temin etmek amacıyla dijital sağlık okuryazarlığını geliştirirken ve teknoloji transferini teşvik ederken, ortak projeler yoluyla sağlık hizmetlerinde teletıp, dijitalleşme ve yapay zekâ entegrasyonunun geliştirilmesinin öneminin altını çizdiklerini;
- Altyapı ve yapay zekâ kapasite geliştirme programlarına yatırım yapmak suretiyle, iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı, dağ ekosistemlerinin bozulması, buzulların geri çekilmesi ve kirlilik dahil olmak üzere tırmanan çevre krizleriyle mücadelede yapay zekâ kullanımını teşvik ettiklerini;
- Sürdürülebilirliği sağlamak maksadıyla enerji ve su verimliliği yüksek yapay zekâ sistemlerinin desteklenmesi yoluyla, aşırı hava olaylarını tahmin edip hasarı azaltmak için proaktif önlemler alacak yapay zekâ destekli erken uyarı sistemlerini geliştirilmesini desteklediklerini;
- Akıllı imalat, tarım, sağlık hizmetleri (teletıp dahil), e-yönetişim, eğitim, akıllı şehirler, çevresel izleme, iklim direnci ve kültürel mirasın korunması gibi kilit sektörlere etik, sorumluluk sahibi ve insan odaklı yapay zekâ ve dijital çözümlerin entegrasyonunu desteklediklerini;
- Türk Dünyasında dijital girişimciliği, teknolojik egemenliği ve yapay zekâ temelli yeniliklerin ticarileştirilmesini artırmak amacıyla ortak teknoparklar, yenilikçilik merkezleri, girişim sermayesi fonları ve kamu-özel sektör ortaklıklarının kurulmasını teşvik ettiklerini;
- Türk Devletlerinin çıkarlarını ve birliğini ilgili uluslararası platformlarda korurken, etik yapay zekâ çerçeveleri ve verilerin korunması dahil küresel dijital yönetişim konularında ortak tutumlar geliştirmeye hazır olduklarını;
- Bu taahhütlerin yerine getirilmesinin eşgüdümünü sağlamak, yapay zekâ ve dijital kalkınma konularında yıllık bakanlar toplantıları ve uzman forumları düzenlemek ve önümüzdeki dönemde bu konuyla ilgili uluslararası bir TDT konferansı düzenleme imkanını araştırmak üzere Genel Sekreter’e talimat verdiklerini ve Sekretarya ile birlikte Üye Devletlerin yetkili makamlarını bir TDT Yapay Zekâ ve Dijital Kalkınma Eylem Planı’nı 2026 yılı sonuna kadar hazırlamaya ve kabul etmeye çağırdıklarını;
- Macaristan, Türkmenistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Gözlemci sıfatıyla, Türk Dünyası’nın ayrılmaz bir parçası olarak, TDT’nin çalışmalarına yapmakta oldukları değerli katkıları memnuniyetle karşıladıklarını;
- TDT 13. Zirvesine evsahipliğinde Türkiye Cumhuriyeti’ne başarı dilediklerini
beyan etmişlerdir.
Devlet Başkanları, Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Kasım Cömert Tokayev’e vizyoner girişimi ve TDT Gayriresmi Zirvesi’ndeki görüşmelere başarılı bir şekilde yön vermesi
nedeniyle en derin teşekkürlerini sunmakta ve Kazakistan Hükümeti ile halkının gösterdiği sıcak konukseverlikten duydukları memnuniyeti ifade etmektedir.
15 Mayıs 2026 tarihinde, Kazakistan Cumhuriyeti’nin Türkistan kentinde, Azerbaycan,
Kazak, Kırgız, Türk ve Özbek dillerinde imzalanmıştır.
Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev
Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev
Kırgız Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sadır Caparov
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan
Özbekistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev
